Editor: Ryan Ng
<< Trở về trang BÁCH KHOA PIANO
Các bước kiểm tra chuẩn một cây đàn piano đã sử dụng
Tôi đã nhận được rất nhiều câu hỏi từ những khách hàng đang tìm hiểu mua một cây piano cũ, họ nên kiểm tra những gì và như thế nào. Mặc dù cách tốt nhất là yêu cầu một kỹ thuật viên piano có trình độ giúp họ. Tôi cung cấp cho bạn 07 bước tiêu chuẩn để đánh giá một cây đàn piano cũ mà bạn có thể tự thực hiện. Hãy dành thời gian của bạn để kiểm tra qua các bước này vì đây đều là các bước quan trọng. Bạn có thể yêu cầu nhân viên bán hàng cho bạn dành một khoảng thời gian riêng với cây piano, giờ thì hãy xem qua các bước dưới đây: phương nguyễn, 37a nguyễn đình chiểu, 37a nguyen dinh chieu, 0818181027, kiểm tra piano cũ
Bước 1: Kiểm tra sự nhất quán của toàn bộ phím đàn
Ngồi xuống trước cây đàn piano, nhấn mọi phím đàn từ trái sang phải để đảm bảo các phím đều hoạt động (có phát âm thanh) và mỗi nốt hay phím đều cần phải có độ phản hồi tương đối nhất quán, đồng đều về giai điệu, âm thanh, lưu ý xem có các tạp âm khác phát ra hay không. Cảm nhận sự phản hồi của phím đàn nhanh hay chậm, nếu không chắc, bạn có thể yêu cầu để thử trên một cây đàn piano mới cùng loại, đảm bảo 88 phím đàn phải hoạt động trơn tru. phương nguyễn, 37a nguyễn đình chiểu, 37a nguyen dinh chieu, 0818181027, kiểm tra piano cũ
Sau đó chơi cùng lúc nhiều nốt hoặc một hợp âm, giữ các phím nhấn xuống, sau đó lắng nghe độ vang của âm thanh theo khu vực trầm, giữa và cao, thông thường khu vực dây đàn trầm (bass) sẽ có âm thanh dày và độ vang lâu hơn so với khu vực dây đàn cao (treble). Nếu có những khu vực mà sự duy trì âm thanh vang không phù hợp với các khu vực khác của cây đàn, đó có thể có những vẫn đề lỗi tiềm ẩn bên trong. phương nguyễn, 37a nguyễn đình chiểu, 37a nguyen dinh chieu, 0818181027, kiểm tra piano cũ
Bước 2: Kiểm tra các pedal (bàn đạp)
Kiểm tra từng bàn đạp (pedal), để đảm bảo chúng hoạt động. Có ba loại pedal thông dụng. Pedal bên trái ngoài cùng được gọi là (soft pedal), loại pedal này làm cho tiếng đàn piano dịu nhẹ hơn so với khi không được sử dụng. Pedal bên phải ngoài cùng được gọi là (damper pedal hoặc sustain pedal), loại pedal này khi giữ sẽ cho phép âm thanh vang lâu hơn nếu phím được nhấn xuống. phương nguyễn, 37a nguyễn đình chiểu, 37a nguyen dinh chieu, 0818181027, kiểm tra piano cũ
Thiết kế của pedal giữa sẽ tùy vào loại đàn piano, đối với đàn piano Grand, loại pedal này được gọi là sotenuto, công dụng của loại pedal này giống với pedal bên phải ngoài cùng (damper pedal hoặc sustain pedal), nhưng giới hạn những phím được nhấn xuống và không có tác dụng với toàn bộ dây đàn. Đối với đàn piano upright, pedal này thường được gọi là pedal giảm âm hoặc pedal dùng để tập luyện (practice hay muffle pedal) cho phép âm thanh piano giảm đi âm lượng đáng kể nhờ một mảnh vải nỉ chặn giữa búa đàn (hammers) và dây đàn (strings). Đừng quên kiểm tra những tạp âm khi bạn sử dụng những pedal này.
Bước 3: Kiểm tra âm thanh
Chơi từng nốt chậm rãi, lắng nghe thật kỹ và quyết định xem chất âm (hoặc hất giọng) của cây piano có phù hợp với phong cánh, sở thích cá nhân của bạn hay không. Dù tốt hay xấu nói theo một cách khách quan, một số người thích âm thanh sáng (brightness), trong khi một số những người khác lại thích âm thanh dịu và nhẹ nhàng hơn (mellow). Tuy rằng, chất âm của của piano có thể được thay đổi ở một mức độ nào đó thông qua việc chỉnh âm (voicing) của kỹ thuật viên piano, là qui trình làm cứng hoặc mềm búa đàn để âm thanh trở nên sáng hơn hoặc ấm hơn. Lưu ý rằng điều này chỉ thay đổi được độ sáng của âm thanh, không thay đổi được âm sắc và đừng mong đợi rằng điều này sẽ thay đổi triệt để âm thanh của cây đàn piano. Tìm hiểu sâu hơn về đánh giá âm thanh piano: Âm thanh piano nào phù hợp với bạn?
Bước 4: Kiểm tra cao độ
Dù là piano mới hay cũ, tất cả các nốt nhạc đều được chỉnh dây theo tiêu chuẩn Concert (tiêu chuẩn concert hay còn gọi là concert pitch, là tất cả các nốt được chỉnh dựa theo tiêu chuẩn chung, so với các nhạc cụ khác, thông thường là tiêu chuẩn nốt La thứ 4 từ trái đếm sang là A4 hoặc A440Hz). Đây là tiêu chuẩn được đòi hỏi tối thiểu cho bất kỳ người chơi piano ở cấp độ nào hay bất kỳ cây đàn piano nào. Để có cảm nhận chính xác có thể nhờ kỹ thuật viên hoặc người bán hàng đảm bảo với bạn rằng đàn piano đã được chỉnh dây theo tiêu chuẩn Concert. Hầu hết các cây đàn piano yêu cầu tinh chỉnh khoảng hai đến ba lần một năm để duy trì ở cao độ và giữ được âm thanh tốt, một cây đàn piano được điều chỉnh cứ trung bình từ 06 tháng một lần lần sẽ không có âm thanh quá tệ cho dù bạn có khả năng nghe trung bình. phương nguyễn, 37a nguyễn đình chiểu, 37a nguyen dinh chieu, 0818181027, kiểm tra piano cũ
Bước 5: Kiểm tra sơ bộ bên trong đàn piano
Yêu cầu nhân viên bán hàng mở nắp phía dưới và phía trên của đàn piano và xem xét thật kỹ từng góc cạnh bên trong. Đối với đàn piano upright (xem hình dưới), kiểm tra bên trong của cây đàn piano xem có bất kỳ các thành phần mối, mọt, côn trùng hay không, điều này tùy thuộc vào nơi piano được lưu trữ trước đó nên hãy nên kiểm tra yếu tố này cẩn thận. Các thành phần sâu bọ, mối mọt trong đàn piano đã qua sử dụng sẽ tàn phá các thành phần của đàn piano, đừng cân nhắc bất kỳ cây đàn piano nào có các dấu hiệu này hoặc đã có các loại côn trùng khác cư trú trong đó. Đối với đàn piano grand, bạn có thể yêu cầu nhân viên bán hàng mở nắp lên mức cao nhất hoặc tháo hẳn nắp đàn ra ngoài để dễ nhìn hơn.
Bước 6: Kiểm tra kỹ các thành phần
Nếu đàn piano đã vượt qua được các bước kiểm tra trên, đã đến lúc phải nhìn sâu hơn một chút về các thành phần bên trong của đàn piano, bao gồm: Khung gang (iron cast plate), dây đàn (strings). Nếu đó là một cây đàn piano grand, hãy kiểm tra các bản lề nắp ở phía bên trái của nắp lớn và đảm bảo rằng chúng chắc chắn khi nắp được mở lên mức cao nhất. Kiểm tra các dây có rỉ sét hay không.
Lưu ý xem có bất kỳ dây đàn nào trông mới hơn nhiều so với những dây còn lại không, nếu có, điều này cho biết là chúng đã được thay thế và cây đàn piano đã từng có vấn đề về đứt dây (hoặc dây gỉ sét), thông thường dây trầm (bass string) là những dây đàn có lõi thép được bọc lớp đồng bên ngoài sẽ bền hơn các dây trơn.
Trên cả hai loại đàn grand và upright, kiểm tra xung quanh phía chân của chốt điều chỉnh dây (tuning pin) có màu khác thường hoặc các vết màu tối hay không, điều này có thể chỉ báo rằng các chốt chỉnh dây đã được xử lý bởi các thanh phần hóa học cho và khả năng rất cao là piano có vấn đề với sự ổn định của các chốt giữ dây này trước đó, và các chốt giữ dây khác xung quanh sẽ sớm khiến bạn đau đầu vì tình trạng của dây đàn sẽ thay đổi khi sử dụng. phương nguyễn, 37a nguyễn đình chiểu, 37a nguyen dinh chieu, 0818181027, kiểm tra piano cũ
Kiểm tra các “con Ngựa hay còn gọi là Cầu” (bridges) tiếp xúc trực tiếp với bảng cộng hưởng (soundboard), “con Ngựa” là nơi các dây đàn được đặt ngang qua, có tác dụng truyền tải rung động của dây đàn xuống bảng cộng hưởng (soundboard) phía dưới, đảm bảo rằng không có các vết nứt nào trên các bề mặt giữa con Ngựa và phía mặt tiếp xúc của Ngựa với bảng cộng hưởng (soundboard) hoặc bị tách rời ra với bảng cộng hưởng. Tham khảo các hình dưới đây:
Bước 7: Kiểm tra búa đàn piano
Nhìn vào búa đàn piano, những chiếc búa đàn trên những cây đàn piano đã sử dụng thông thường sẽ có những vết hằn sâu hơn so với búa của những chiếc đàn piano mới. Búa đàn là một trong những phần quan trọng nhất của một cây đàn piano. Hình dạng, kết cấu và trọng lượng của chúng đều rất quan trọng trong việc ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh của piano. Búa piano được làm bằng các lớp Nỉ, hoặc lông cừu dày đặc bao bọc một lõi bằng gỗ. Các lớp trên cùng của Búa sẽ có cảm giác là mềm và sẽ càng dày hơn khi tiến sâu về phía lõi. 0818181027
Qua nhiều năm sử dụng, tại điểm búa đàn tiếp xúc với dây sẽ xuất hiện các rãnh rõ và sâu hơn và cuối cùng đầu búa sẽ trở nên phẳng. Khi búa trở nên phẳng hơn như vậy, điểm tiếp xúc giữa búa và dây tăng từ vài milimét đến 1-2 cm, khi điểm tiếp xúc đó càng lớn hơn, chất lượng âm thanh sẽ càng giảm đi. Trong trường hợp xấu nhất, các rãnh trong búa trở nên rất sâu và bạn thực sự có thể nghe thấy những tạp âm không mong muốn từ dây đàn khi tiếp xúc vào các cạnh của rãnh búa. Những cửa hàng sẽ xử lý qua bằng cách mài cho đầu búa đàn thon lại hơn và voicing để làm cho âm thanh của đàn piano nghe dễ chịu hơn (voicing là một kỹ thuật sử dụng để điều chỉnh búa đàn cứng lên hoặc mềm đi). Búa đàn được mài quá nhiều lần sẽ khiến hình dạng của búa nhỏ đi hơn bình thường và mất đi sự kết cấu, mật độ cấu tạo của búa, tình trạng này tốt nhất là nên thay búa mới. 0818181027
Sau khi kiểm tra qua 07 bước trên, đừng vội kết luận rằng piano hoàn toàn ổn, đây chỉ là một vài trong số rất nhiều những chi tiết mà các kỹ thuật viên piano có kinh nghiệm có thể nhận ra ngay. Sẽ có những vấn đề tiềm ẩn khác mà chỉ được các kỹ thuật viên piano phát hiện được như: Nứt hoặc gãy các chốt pin của ngựa đàn (bridge pin), khung gang hoặc bảng cộng hưởng (soundboard) từng bị nứt và đã sửa chữa, bộ máy phím cần phải được chỉnh lại độ touch (là sự cảm ứng tiếp xúc của phím từ ngón tay), trọng lượng của các phím đàn, và rất nhiều các chi tiết kỹ thuật khác.
Một cây đàn piano đã qua sử dụng càng lâu thì sẽ càng có nhiều khả năng xảy ra những yếu tố trên. Vì vậy, trước khi bạn đánh giá rằng một cây đàn piano có âm thanh ổn, bắt mắt, bạn nên cần có một kỹ thuật viên piano có trình độ và độc lập cho bạn một cái nhìn khách quan hơn nữa. Đừng cảm thấy nếu các bước trên quá khó khăn, nếu bạn không chắc chắn được mình có thực hiện được hay là không thì việc nhờ sự trợ giúp của một kỹ thuật viên piano sẽ cần thiết hơn rất nhiều.
Các bước trên cơ bản chỉ là để xác định và đánh giá cây đàn piano trong trước giai đoạn kiểm tra có nên phải xem xét sâu hơn nữa hay không mà thôi. Nếu bạn tìm thấy một trong những vấn đề nghiêm trọng xảy ra của một trong bảy bước trên, bạn có thể đánh giá được cây đàn piano đó không phù hợp và sẽ không cần phải nhờ đến sự trợ giúp của kỹ thuật viên piano đi vào để kiểm tra sâu hơn nữa. phương nguyễn, 37a nguyễn đình chiểu, 37a nguyen dinh chieu, 0818181027, kiểm tra piano cũ
Xem tiếp: Mua đàn piano đã qua sử dụng, vài lời khuyên cho bạn.
